Австралия

 

Кіріспе. Австралия жер бетіндегі е? кіші материк. Оны? аты « аустралис» латын? ы? «о? т? стік»деген с? зінен шы??ан. Ол т? гелдей о? т? стік ж? не шы? ыс шартда орна лас? ан. Австралияны? шеткі н? ктелері солт? стігінде Йорк м? йісі 100 41, о? т? стік е? дік, о? т? стікте О? т? стік – шы? ыс, м? йісі 39011, о. е. батыста Стип-Тойнт м? йісі 1130 05, шы? ыс байлы?, шы? ыста Байрон - 153034, шы? ыс байлы?.

Австралияны? жер к? лемі 7,7 млн. шаршы ша? ырым. Сот? стіктен о? т? стікке 3200 ша? ырым, батыстан шы? ыс? а 4100 ша? ырым? а созылып жатыр. Австралия мен Антарктида арасы 2500 ша? ырымнан арты?.

Австралияны? солт? стігінде Меллвилл, Баттерет, Трут-Айленд, Тасмания, Кинх, Флиндерс ж? не Кенгуру, батысында Дерк-Харток, шы? ысында Фрейзер, та? ы бас? а аралдар бар.

Геологиялы? даму тарихы. Эора д? уіріні? со? ында? ана Австралия Гондванадан ж? не материк болып б? лініп шы? ты. Ежелгі Австралия платфомасын Шы? ыс Австрралия? атпарлы ??рылымы желектеп жатыр. Ол о? т? стік шы? ысында Байкалды?, солт? стік-шы? ысында герциндік ??рылымдар, ибатысында 120-меридиан ма? ында ежелгі фундамент шы? ы??ы. Жо? ар? ы палезойда орталы? б? лікте Амадиес майсуы? алыптас? ан. Одан кейін Карпентария шы? ана? ы,?лкен бассейн (Орталы? плазы?), М? ррей синиклизалары палеогенде пайда бол? ан, те? із трансгрессияларына? шыра? ан. Бор д? уіріні? со? ы мен Кайнозойды? басында к? зіргіге жа? ын флора дами бастайды. Мезозойды? басында со? ы мен кайнозойда тау? алыптасу процесі Тыны? мухитты? ішінде болады. Кайнозойда платформаны? орталы? б? лігінде Макдоннел 1510 м. Мастгрейв 1515м. таулары к? терілді. Неогенде о? т? стіктен Нейлларбор жазы? ы пайда болды. Е? жа? а? оз? алыстар н? тежесінде? лкен суайры? жота біршама жа? арып, жасарды, Флиндре, Маунт-Лофти таулары к? терілді. О? т? стігінде жерді? опырылу процесі ж? ріп, Босс б??азы пайда болды ж? не Тасмания аралыны? бір б? лігі пайда болды. Материкті? к? п б? лігін Австралия платформасы алып жатыр. Австралия платформасында пайдалы? озбалардан алтын, уран, т? сті металдар, боксит кендері бар. Материкті? солт? стігі мен батысында темір рудасыны??лкен ке? орны Хамерсли тау жатасында орналас? ан.

Австралия жер шарында? ы е? ??р? а? материк. Оны? климатын? алыптастыратын бірінші фактор географиялы? орны немесе субэкватор мен тропикте жатыр Екіншеден, біршама жылы мухиттармен? оршал? ан.?шіншіден, фактор1см2-?а, 140-180 ккал/ дан жылу алады. Австралияны? солт? стігінде Тимор, Арафур те? іздері ж? не Карпентария шы? ана? ы жатыр, шы? ысында маржан ж? не Тасман те? іздері жал? асады.

 



  • На главную